هنر رودوزی

رودوزی سنتی هنر زیبا کردن پارچه های ساده با نخ های ابریشمی و رنگی می باشد . بشر بعد از تولید پارچه که از آن برای نیاز های ابتدایی خود مانند پوشش یا حفاظت از سرما یا گرما استفاده می کرد آن را از حالت ساده در آورد و به آن زینت بخشید . این رودوزی ها با توجه به فرهنگ و آداب و سنن هر قوم ویژگی خاص خود را دارند .

تمایل انسان به زیبا گرایی او را واداشت تا پارچه های سفید  و ساده خود را با استفاده از این هنر به زیبایی تزئین نماید . هنر رودوزی از زمان های بسیار قدیم در جهان رواج داشته است و در کشور ما نیز این هنر به طور کامل با دست انجام می شده است و دارای تنوع بسیار بالایی می باشد . با دیدن محصولات زیبای این هنر از اساتید این رشته خواهیم دید که چگونه روح زیبای هنر را بر روی یک پارچه ی ساده پیاده کرده اند .

تاریخچه

آن چه مشخص است رودوزی ها و هنر زیبا سازی لباس ها مربوط به جوامع شهرنشین بوده است .  از آن جا که قدمت تمدن ایران چندین هزار سال است این هنر نیز قدمت بسیار بالایی دارد . با توجه به کتیبه های یافت شده زنان ایلامی لباس هایی با رودوزی های گل و برگ می پوشیده اند . این مدارک نشان دهنده ی استفاده از هنر رودوزی در زمان قبل از میلاد مسیح می باشد .

انواع رودوزی

رودوزی های سنتی ایرانی به 6 دسته تقسیم می شوند :

  1. سوزن دوزی هایی که بر اثر پرکاری ، زمینه ی اصلی آن مشخص نبوده و دوخت های الوان موجب پیدایش زمینه ای تازه پر از نقش و نگار گردیده است ، مثل : نقش دوزی و قلاب دوزی
  2. سوزن دوزی هایی که قسمتی از زمینه را دوخت پر نموده و زمینه به رنگ اصلی خود باقی می ماند ، مثل : قیطان دوزی و مضاعف دوزی
  3. سوزن دوزی هایی که به شکل خاص انجام می گیرد ، با جابجا کردن و بیرون آوردن تار و پود ها صورت می گیرد ، مثل : سکمه دوزی اصفهان و شبکه دوزی
  4. رودوزی هایی که نخ های فلزی آذینگر زمینه ی پارچه می باشد و به پارچه جلوه دیگری می دهد ، مثل : گلابتون دوزی ، ده یک دوزی ، نقده دوزی ، سرمه دوزی ، ملیله دوزی و گلاب دوزی .
  5. سوزن دوزی هایی که سوزن و قلاب در نقش آفرینی روی زمینه نقشی ندارند بلکه با گذراندن نخ های فلزی مثل نقده از میان تار و پود و شکل دادن به وسیله ی دست ، اشکال مورد نظر پدیدار می گردد .
  6. گروهی از سوزن دوزی ها که نخ و سوزن به تنهایی در نقش آفرینی و تزئین روی آن مؤثر نبوده بلکه محتاج به مواد تزئین زای دیگری می باشد .